Παρουσιάζουμε διάφορα πνευματικά θέματα, τα οποία κι άλλες φορές έχουν αναπτυχθεί από διάφορους ερμηνευτές και ομιλητές, στις διάφορες εποχές. Όπως είναι ευνόητο, η παρουσίαση αυτή γίνεται πάντοτε με τον τρόπο που αντιλαμβάνεται και εμπνέεται το θέμα ο καθένας, και φυσικά η δική μας παρουσίαση έχει τη δική μας θεώρηση, τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε και εννοούμε το θέμα, σε συνάρτηση με την πίστη μας.
Η προσπάθειά μας αυτή αποσκοπεί στην ταξινόμηση και αναλυτική παρουσίαση του θέματος στην εποχή μας, για να συμβάλουμε, ώστε τα διάφορα αυτά θέματα να γίνουν κατανοητά ευκολότερα στις μάζες, στους πολλούς ανθρώπους, να γίνουν προσιτά στο πλήθος, που διψά για τέτοιες γνώσεις, και για να συντελέσουμε στην αφομοίωσή τους από ανθρώπους που δεν έχουν ειδική κατάρτιση, αλλά ούτε και διαθέτουν χρόνο ανάλογο για μακροχρόνιες μελέτες.
Το θέμα μας αφορά την «περιπλάνηση», με έννοια και τοποθέτηση, φυσικά, καθαρά πνευματική. Η λέξη αυτή καθαυτή σημαίνει ότι έχασα το σωστό δρόμο μου και προχωρώ, αλλά πλανώμενος, δηλαδή σε λαθεμένο δρόμο, κάνοντας μια λαθεμένη πορεία, η οποία δεν με οδηγεί στον προορισμό μου, γιατί είναι μια πορεία πλάνης. Και αφού είναι πορεία λαθεμένη, δεν μπορεί ποτέ να είναι και πορεία Αλήθειας, γιατί η πλάνη είναι η αρνητική πλευρά της Αλήθειας και γιατί ακόμη η πλάνη, εμφιλοχωρούσα στην ανθρώπινη σκέψη, είναι η δημιουργός αιτία κάθε ψευδούς κατάστασης.
Ο άνθρωπος, από την περίοδο της αρχικής πτώσης του, βρίσκεται σε μια συνεχή και αέναη περιπλάνηση. Περιπλανάται ο άνθρωπος των διαφόρων εποχών μέχρι σήμερα, προσπαθώντας να βρει το δρόμο του, τον προσανατολισμό του, την ορθή πορεία του, για να επιστρέψει κοντά σ’ Εκείνον που τον δημιούργησε.
Από την Αδαμική περίοδο μέχρι σήμερα, βλέπουμε στις διάφορες εποχές να παρουσιάζονται διάφοροι άνθρωποι – οδηγοί που προσπαθούν με τον τρόπο τους, με τις γνώσεις τους, με το παράδειγμά τους, με την έμπνευσή τους, να βοηθήσουν στην εξύψωση των συνανθρώπων τους. Ανάλογα με την εποχή που έζησαν οι διάφοροι αυτοί οδηγοί της ανθρωπότητας και ανάλογα με την πνευματική εξέλιξη, που υπήρχε κατά την εποχή τους, έφεραν μικρά ή μεγάλα αποτελέσματα.
Δεν θα κρίνουμε κανέναν, ούτε θα κατατάξουμε, γιατί δεν ανήκει αυτό στη δικαιοδοσία μας και στο σκοπό μας. Απλώς αναφέρουμε σαν παράδειγμα τον Αβραάμ, τον Ιακώβ, το Νώε και το Μωυσή. Κάτω από τις υλικές μετακινήσεις και μετατοπίσεις από χώρα σε χώρα, υποδηλώνεται η συμβολική έννοια της πνευματικής μετακίνησης, της πνευματικής δηλαδή ανάπτυξης του ανθρώπου της κάθε εποχής στα διάφορα επόμενα στάδια.
Η περιπλάνηση των Ισραηλιτών διαμέσου της ερήμου, μετά την αναχώρησή τους από την Αίγυπτο, με Αρχηγό και Οδηγό το Μωυσή, η είσοδός τους στη Χαναάν και η κατάκτηση της Γης της Επαγγελίας από το διάδοχο του Μωυσή, Ιησού του Ναυή, είναι συμβολικές καταστάσεις της εκτύλιξης και αύξησης του ατόμου από την υλική και αισθησιακή κατάσταση συνείδησης σε μια νέα πνευματική κατάσταση συνείδησης.
Σύμφωνα με τα ιστορικά γραπτά, τα τέκνα του Ισραήλ περιπλανούνταν στην έρημο επί σαράντα χρόνια, κατά την πορεία της επιστροφής τους στην πατρίδα τους, στη Γη της Επαγγελίας, αν και το ταξίδι αυτό ήταν δυνατόν να πραγματοποιηθεί σε σαράντα εβδομάδες, γι’ αυτό ονομάστηκε και περιπλάνηση.
Είναι φανερό, ότι και η ονομασία «Γη της Επαγγελίας», στην οποία έπρεπε να επιστρέψουν, έχει συμβολικό όνομα και υποκρύπτει τον πνευματικό συμβολισμό για την αναγκαιότητα της πνευματικής επιστροφής του ανθρώπου γενικά στην Πνευματική «Γη της Επαγγελίας». Η διαδρομή διαμέσου της ερήμου και η τροφοδοσία από το Θεό μάς φανερώνει πως ο άνθρωπος για να φτάσει στον Πνευματικό του προορισμό, στην Πνευματική Ουράνια Γη της Επαγγελίας, που είναι η Βασιλεία των Ουρανών, ή Βασιλεία του Θεού, θα πρέπει να περάσει οπωσδήποτε από δυσκολίες, έρημα πνευματικά μέρη, ή καταστάσεις, στα οποία, αν δεν υπήρχε η Θεία Μέριμνα και Προστασία στον άνθρωπο, ασφαλώς ο άνθρωπος δεν θα μπορούσε να διαβιώσει, δεν θα μπορούσε να τα περάσει και να φτάσει μέχρι τον τελικό σκοπό του προορισμού του. Μόνο η Θεία Επιστασία και Φροντίδα και Αγάπη σώζει τελικά τον άνθρωπο και τον διαφυλάττει από τον αφανισμό του, μέχρι την επιστροφή του.
Στο Δευτερονόμιο αναγράφεται: «Και μνησθήση πάσαν την οδόν, ην ήγαγέ σε Κύριος ο Θεός σου εν τη ερήμω, όπως αν κακώση σε και πειράση σε και διαγνωσθή τα εν τη καρδία σου, ει φυλάξη τας εντολάς αυτού ή ου. Και εκάκωσέ σε και ελιμαγχόνησέ σε και εψώμισέ σε το μάννα, ό ουκ ήδεισαν οι πατέρες σου, ίνα αναγγείλη σοι, ότι ουκ επ’ άρτω μόνω ζήσεται ο άνθρωπος, αλλ’ επί παντί ρήματι τω εκπορευομένω διά στόματος Θεού ζήσεται ο άνθρωπος… και γνώση τη καρδία σου ότι ως ει τις άνθρωπος παιδεύση τον υιόν αυτού, ούτω Κύριος ο Θεός σου παιδεύσει σε, και φυλάξη τας εντολάς Κυρίου του Θεού σου πορεύεσθαι εν ταις οδοίς αυτού και φοβείσθαι αυτόν» (Δευτ. Η΄, 2-6).
Είναι φανερό, από το απόσπασμα αυτό των Γραφών, ότι οι Ισραηλίτες κατά την περίοδο εκείνη, της επιστροφής τους στη Χαναάν, διατελούσαν υπό Πνευματική Επιστασία και Καθοδήγηση. Το αίτιο ήταν η Αγάπη του Θεού, για να βοηθήσει τους ανθρώπους να επιστρέψουν. Ο σκοπός ήταν η αναγκαία, η απαραίτητη πνευματική κατάρτιση, εκπαίδευση και διδαχή, όπως αναφέρεται ρητά, γιατί όπως ο άνθρωπος εκπαιδεύει τα παιδιά του σε διάφορα θέματα για ν’ αποκτήσουν τις απαραίτητες γνώσεις και την πείρα, που τους είναι αναγκαία στη ζωή τους, έτσι και ο Θεός εκπαιδεύει τους ανθρώπους για να τηρούν τις εντολές Του και να πορευθούν στο δρόμο Του, για ν’ αποκτήσουν, δηλαδή, οι άνθρωποι τις απαραίτητες γνώσεις και την πείρα, που τους χρειάζονται, για να μάθουν ότι κάθε είδος δοκιμασίας τους είναι και ένα είδος παιδαγωγίας από το Θεό, αλλά ακόμη για να αισθανθούν οι άνθρωποι την απόλυτη εξάρτηση και σχέση τους με το Θεό.
Δεν προχωρούμε κατευθείαν προς τη Γη της Επαγγελίας, γιατί αγνοούμε τους Νόμους του Θεού και πρέπει να τους διδαχθούμε. Αγνοούμε το Νόμο της Ύπαρξης. Αποδίδουμε στη ζωή φυσική βάση και χροιά, αντί πνευματικής. Προσπαθούμε να λύσουμε τα προβλήματα της ζωής μας με υλικούς τρόπους, αντί με πνευματικούς, και έτσι συνεχώς αποτυγχάνουμε. Περιπλανιόμαστε αναζητώντας διέξοδο στις δυσκολίες μας και αγνοούμε το μόνο δρόμο και τη μοναδική διέξοδο, που είναι η προσαρμογή των σκέψεών μας, των ιδεών μας, των λόγων μας, των συναισθημάτων μας, των πράξεών μας σύμφωνα με το Θείο Νόμο.
Άρα ολόκληρη αυτή η περιπλάνηση των Ισραηλιτών δεν ήταν παρά ένα μεγάλο Έμπρακτο μάθημα, με βαθιά πνευματικά νοήματα και σκοπιμότητα. Ήταν μια εκγύμναση σκέψεων, μια πνευματική εκπαίδευση για το μεγάλο ταξίδι του πνευματικού επαναπατρισμού του ανθρώπου. Ήταν μια προκαταρκτική κατάσταση, μέχρι να έρθει το πλήρωμα του χρόνου, που θα έφερνε στην ανθρωπότητα τον μόνο αληθινό και αλάθητο Οδηγό στην πορεία της επαναστροφής του ανθρώπου, από την περίοδο της πτώσης του.
Και ο Λόγος σαρξ εγένετο, όπως αναγράφεται στον Ευαγγελιστή Ιωάννη. Ο Άναρχος, ο Προαιώνιος Λόγος ενανθρωπίστηκε και ήρθε κοντά στον άνθρωπο. Αυτός δίδαξε στην ανθρωπότητα τον τρόπο της επιστροφής με το δικό Του παράδειγμα. Αυτός φανέρωσε τον Αχειροποίητο Ναό του Θεού. Ό,τι υπήρχε πριν από την εμφάνισή Του, ήταν μια προκαταρκτική εκπαίδευση του ανθρώπου, ήταν στάδια διαδοχικής εξέλιξης, για να μπορέσει ο άνθρωπος ν’ ακούσει την πραγματική Αλήθεια, την οποία φανέρωσε Εκείνος.
«Και πώς δυνάμεθα την οδόν ειδέναι;» (Ιωάν. ΙΔ΄, 5).
Στην ερώτηση αυτή των μαθητών Του ο Κύριος απάντησε: «Εγώ ειμί η οδός και η αλήθεια και η ζωή· ουδείς έρχεται προς τον πατέρα ει μη δι’ εμού» (Ιωάν. ΙΔ΄, 6). Η απάντηση που δόθηκε είναι απόλυτα σαφής και δεν αφήνει περιθώρια παρανόησης και παρερμήνευσης. Ο Κύριος λέγει, ότι η οδός της επιστροφής των πνευμάτων προς τον Πατέρα είναι μία και μοναδική, Αυτός ο Ίδιος, και μόνον μέσω Αυτού τα ανθρώπινα πνεύματα μπορούν να επανέλθουν στον Πατέρα.
Είναι φανερό πως η ανθρωπότητα από την έλευση του Ιησού Χριστού μπήκε σε μια Νέα πνευματική περίοδο. Κανένας άλλος μέχρι τότε, αλλά και μέχρι σήμερα ακόμη, δεν παρουσιάστηκε, που να μπορεί να πει «Εγώ Ειμί η οδός» και «δι’ Εμού εις τον Πατέρα», και όχι μόνο να μπορεί να το λέει, αλλά και να μπορέσει να το πραγματοποιήσει.
Έτσι η ανθρωπότητα απέκτησε τον Αιώνιο, Αλάθητο και Πραγματικό Θείο Οδηγό της για την επιστροφή της στο Θεό. Είναι η πορεία η σωστή, η πορεία της Αλήθειας, η μόνη ευθεία, που δεν περιέχει ψεύδη και πλάνη, και όποιος ακολουθήσει την ίδια πορεία, που ακολούθησε ο Κύριος, ασφαλώς δεν πρόκειται να περιπλανηθεί. Αλλά το πρώτο βήμα για συμμόρφωση με το Νόμο της Επιστροφής στον Οίκο του Πατέρα είναι Μετάνοια και Εξομολόγηση και Κάθαρση. Αν είμαστε ειλικρινείς στη μετάνοιά μας, ο Πατέρας θα μας ευσπλαχνισθεί και θα μας συγχωρήσει, και ο νεκρός άνθρωπος της ύλης, ο άνθρωπος της αίσθησης, θ’ αρχίσει να γίνεται ζων στη συνείδηση του Πνεύματος.
Πρέπει να καθαρίσουμε το νου, την ψυχή και το σώμα μας, προκειμένου το Πνεύμα να είναι δυνατόν να μπει μέσα μας και να εκτελέσει το Αναγεννητικό Του έργο, γιατί είναι απαραίτητο να γεννηθούμε άνωθεν, να γίνουμε ένα Νέο δημιούργημα, ένας Νέος άνθρωπος ο καθένας μας, αφού απεκδυθούμε τον παλαιό άνθρωπο, τον άνθρωπο της πλάνης και της αμαρτίας. Μερικοί νομίζουν αναγκαίο να καθαρίζουν λίγο την ψυχή τους και το σώμα τους εξωτερικά, άλλοι φροντίζουν μόνο για την εξωτερική καθαριότητα του σώματος και αφήνουν την ψυχή τους χωρίς κάθαρση, άλλοι φροντίζουν για την καθαριότητα της ψυχής και αφήνουν το σώμα τους χωρίς καμιά φροντίδα, και ελάχιστοι, πάρα πολύ ελάχιστοι, είναι εκείνοι που θεωρούν αναγκαίο να καθαρίσουν το νου τους.
Η Αλήθεια πάντως μας διδάσκει πως είμαστε υποχρεωμένοι με όλους τους τρόπους και σε όλα τα σημεία να εκπληρούμε το Νόμο της Κάθαρσης. Πρέπει να γνωρίζουμε όλοι, ότι όποιος μολύνει το σώμα του και την ψυχή του με ακάθαρτες σκέψεις, με λαγνεία και άλλα πάθη ή με τροφές ακάθαρτες, θα καθυστερήσει την πρόοδό του και την επιστροφή του και θα εξακολουθήσει να περιπλανάται στην έρημο της αισθησιακής κατάστασης συνείδησης.
Είμαστε υποχρεωμένοι να ελέγχουμε και να θέτουμε την ικανοποίηση των επιθυμιών της ψυχής υπό το Θείο Νόμο. Χωρίς την αντίληψη αυτή, η ψυχή ζητά ικανοποίηση – ευχαρίστηση σε εξωτερικά πράγματα, και αυτή η προς τα έξω απόβλεψη για ευχαρίστηση και ικανοποίηση προκαλεί διαταραχές και περιπλάνηση. Ο άνθρωπος απατάται με την ιδέα ότι υπάρχει ευχαρίστηση έξω από τον εαυτό του, έξω από το «Είναι» του, και ενδίδει στην ευχαρίστηση και την ικανοποίηση των αισθήσεων. Αλλά κάθε μορφή ικανοποίησης μιας αίσθησης είναι παραπλανητική για τον άνθρωπο.
Ο πραγματικός χαρακτήρας των επιθυμιών της ψυχής πρέπει να είναι πνευματικός. Αλλά ο άνθρωπος δεν αντιλαμβάνεται την πηγή προέλευσης και το νόημα της επιθυμίας, και γι’ αυτό δεν στρέφει στη σωστή κατεύθυνση τις επιθυμίες του και χάνει το στόχο της πνευματικής ικανοποίησης, η οποία είναι η πνευματική τροφή, οι σκέψεις και οι λόγοι Αλήθειας.
Ακόμη πρέπει να γνωρίζουμε πως σκέψη είναι το αποτέλεσμα της ενέργειας του Νου, η οποία πρέπει να ελέγχεται. Οι σκέψεις μας επηρεάζουν τους λόγους μας, τα συναισθήματά μας, τις πράξεις μας, τα σώματά μας και την εν γένει ύπαρξή μας. Γι’ αυτό, πρέπει να αρνούμαστε, να μη δίνουμε χώρο, να μην επιτρέπουμε να ενεργοποιούνται και να πολλαπλασιάζονται όλες οι ανεπιθύμητες, άπρεπες σκέψεις και να φιλοξενούμε μόνο τις καλές και αγαθές. Τότε θα βρούμε τον εαυτό μας να περιβάλλεται από ωραιότητα και αρμονία. Όταν οι άνθρωποι το μάθουν καλά αυτό, θα επιδίδονται περισσότερο στην καλλιέργεια των σκέψεών τους από όσο επιδίδονται στην καλλιέργεια των χωραφιών τους.
Αυτή η εκγύμναση του Νου καταλήγει στο να συνηθίζουμε να σκεπτόμαστε με καθαρές, πνευματικές, τέλειες σκέψεις, μέχρις ότου μπορέσουμε να εκφράζουμε σκέψεις που ανταποκρίνονται σε καθαρότητα, αγάπη και αλήθεια, μέχρις ότου οι σκέψεις μας είναι τόσο διαυγείς και τέλειες, που να εκφράζουν Θείες ποιότητες, που να εκφράζουν Νουν Χριστού.
Για να φτάσουμε όμως εκεί, είναι ανάγκη, είναι απαραίτητο να είμαστε τηρητές των Θείων Νόμων, που μας δόθηκαν μέσω του Ιησού Χριστού, και να έχουμε αποβάλει κάθε πλάνη από το νου μας. Αλλά για να φτάσουμε συνειδητά σ’ αυτή την κατάσταση, δεν θα πρέπει να μεμψιμοιρούμε εναντίον του Νόμου, ούτε να κρίνουμε τους Νόμους, ή να επικαλούμαστε τυφλά τον Κύριο. Πρέπει να αγωνιζόμαστε υπομονετικά και ένθερμα, με ζήλο, πραότητα, υπομονή και συνεχή προσπάθεια, για να υπερνικήσουμε τις ατέλειές μας, τα αμαρτήματά μας, τις πλάνες μας.
Το αποτέλεσμα αυτής της γνώσης, αυτής της προσπάθειας, αυτής της καθημερινής άσκησης για την υπερνίκηση, όπως έκαμε ο Ιησούς, είναι ο Νέος Άνθρωπος, το Νέο δημιούργημα εν Χριστώ, η ευλογημένη άνωθεν Αναγέννηση, χωρίς την οποία δεν είναι δυνατόν να σωθούμε. Στην προς Ρωμαίους επιστολή του Παύλου (Η΄, 5-13) διαβάζουμε: «Οι γαρ κατά σάρκα όντες τα της σαρκός φρονούσιν, οι δε κατά πνεύμα τα του πνεύματος. Το γαρ φρόνημα της σαρκός θάνατος, το δε φρόνημα του πνεύματος ζωή και ειρήνη… ει δε τις Πνεύμα Χριστού ουκ έχει, ούτος ουκ εστίν αυτού. Ει δε Χριστός εν υμίν, το μεν σώμα νεκρόν δι’ αμαρτίαν, το δε πνεύμα ζωή διά δικαιοσύνην… ει γαρ κατά σάρκα ζήτε, μέλλετε αποθνήσκειν· ει δε πνεύματι τας πράξεις του σώματος θανατούτε, ζήσεσθε».
Αυτός, λοιπόν, είναι ο δρόμος της επιστροφής, ο μοναδικός, η μίμηση Χριστού, αν ζει ο Χριστός μέσα μας. Γιατί αν ζει ο Χριστός μέσα μας, τότε σίγουρα θα μπορέσουμε να ακολουθήσουμε την οδό της επιστροφής προς το Θεό – Πατέρα, όπως έκανε Εκείνος, χωρίς να υπάρχει κίνδυνος να περιπλανηθούμε. Έτσι θα εισχωρήσουμε και θα κατακτήσουμε τη Γη της Επαγγελίας, η οποία συμβολίζει την ανύψωση ολόκληρου του ανθρώπου, ψυχής και σώματος, σε καθαρά πνευματική έκφραση και εκδήλωση.
Και αλλού (Ματθ. Ζ΄, 13) μας δίνονται οδηγίες για το τι πρέπει να κάνουμε: «Εισέλθετε διά της στενής πύλης· ότι πλατεία η πύλη και ευρύχωρος η οδός η απάγουσα εις την απώλειαν». Και η «στενή πύλη» είναι Χριστός, είναι η πύλη της άρνησης όλων των καταστάσεων της ύλης, της σάρκας, των επιθυμιών και των αισθήσεων. Είναι η πύλη της απάρνησης του κόσμου τούτου του φθαρτού, για να εισέλθουμε σ’ έναν άλλο Κόσμο, Άφθαρτο και Αιώνιο, εκεί που δεν υπάρχει οδύνη, θλίψη, δάκρυα και πόνος, αλλά αιώνια Μακαριότητα, Ζωή, Φως, Αγάπη, Αλήθεια. Είναι η πύλη των πνευματικών όντων, γιατί σάρκα και αίμα δεν εισχωρούν στη Βασιλεία των Ουρανών.
Είναι φανερό πως ο δρόμος, που είναι μονόδρομος, υπάρχει. Πολλοί βάδισαν μέχρι σήμερα στο δρόμο αυτόν και βρήκαν όλα όσα ο Κύριος μας δίδαξε και μας υποσχέθηκε, στο τέλος της πορείας τους. Εμείς, που βρισκόμαστε ακόμη σε σάρκα, τους μακαρίζουμε για την Πνευματική Ευτυχία και δωρεά που έλαβαν και προσπαθούμε να τους μοιάσουμε.
Αλλά οι μάζες, το πλήθος, η ανθρωπότητα σαν σύνολο, ακόμη δεν ακολούθησε το δρόμο που μας δίδαξε ο Κύριος. Μερικοί βρίσκονται πολύ μακριά, στην πύλη την ευρύχωρη, που οδηγεί στην απώλεια. Άλλοι άρχισαν να κινούνται προς την οδό Κυρίου, αλλά βρίσκονται ακόμη εντελώς εξωτερικά και επιφανειακά, ακόλουθοι λίγων μονάχα τύπων, αγνοώντας την Ουσία, το βάθος, την Αλήθεια της Διδασκαλίας του Κυρίου. Αυτοί ακόμη βρίσκονται σε περιπλάνηση. Και ελάχιστοι προσπαθούν ν’ ακολουθήσουν τα βήματά Του.
Συνοψίζοντας το θέμα μας, τονίζω πως η οδός είναι μία και μοναδική, η οδός που μας φανέρωσε ο Κύριος Ιησούς Χριστός. Κάθε άλλη κατάσταση, που τροφοδοτείται και συντηρείται από όσους δεν Τον πίστεψαν και δεν Τον ακολούθησαν, είναι μια περιπλάνηση, που πολλές φορές οδηγεί και στην απώλεια.
