Όλοι έχετε ακούσει το όνομα του Ηρώδη, της Ηρωδιάδας, της Σαλώμης και το ρόλο που διαδραμάτισε ο καθένας κατά την περίοδο του Ιωάννη του Βαπτιστή και της Γέννησης του Ιησού Χριστού πάνω στη γη. Από την πλευρά την ιστορική δεν θα επεκταθώ, γιατί ο σκοπός της παρουσίασης αυτής δεν είναι ιστορικός, αλλά η καθαρή, πνευματική ερμηνεία του συμβολισμού τους μέσα στο Θείο Έργο και του ρόλου που διαδραματίζουν στη ζωή του κάθε ανθρώπου.
Ηρώδης είναι το οικογενειακό όνομα διαφόρων κυβερνητών της Ιουδαίας (Ματθ. ΙΔ΄, 1‑12, Μάρκ. ΣΤ΄, 14‑29 και Η΄, 15, Λουκ. Γ΄, 19-20). Αυτό το ιθύνον Εγώ είναι η κατευθύνουσα θέληση του φυσικού, του Εγώ στην αισθησιακή συνείδηση. Είναι κοσμικό, γιατί ασχολείται με τον κόσμο αυτόν τον ορατό, της ύλης, με τη βασιλεία και κυριαρχία του στον κόσμο της μορφής και των αντικειμένων. Είναι ένα Εγώ προσωρινό, που δεν αντιλαμβάνεται την αληθινή Αρχή του ανθρώπου, ή το Νόμο της ύπαρξης, και γι’ αυτό οπωσδήποτε ένα άλλο εγώ πρέπει να αντικαταστήσει αυτό το εγώ της αίσθησης. Ακόμη, είναι περιορισμένο, γιατί δεν έχει γνώση της Αλήθειας, ζηλότυπο και καταστροφικό.
Ο άνθρωπος που ζει στα πάθη του και τις επιθυμίες και ορέξεις της σάρκας του δεν θέλει, δεν ενδιαφέρεται για τίποτε άλλο εκτός από τη σαρκική συνείδηση. Ζητεί τα πράγματα του κόσμου τούτου και δεν γνωρίζει, ούτε ενδιαφέρεται για έναν άλλο κόσμο. Αυτός είναι ο Ηρώδης, μέσα στον άνθρωπο. Είναι ο κυρίαρχος στον κοσμικό νου και αν δεν τον επιτηρούμε, θα φονεύσει το Χριστό – παιδίον. «Του δε Ιησού γεννηθέντος εν Βηθλεέμ της Ιουδαίας εν ημέραις Ηρώδου του βασιλέως» (Ματθ. Β΄, 1).
Πρέπει να προσέχουμε, να φρουρούμε αν είναι δυνατόν, αυτόν τον πανούργο αισθητικό – αισθησιακό νου και να έχουμε τρυφερή φροντίδα για τη μικρή, αθώα Νέα Ιδέα – Κατάσταση, η οποία έχει γεννηθεί στα κατάβαθα της ψυχής μας. Δεν πρέπει να την αφήνουμε στη διάθεση του Ηρώδη, γιατί κινδυνεύει: «φεύγε εις Αίγυπτον, και ίσθι εκεί έως αν είπω σοι· μέλλει γαρ Ηρώδης ζητείν το παιδίον τού απολέσαι αυτό» (Ματθ. Β΄, 13). Πρέπει να την τρέφουμε, να τη φροντίζουμε και να την αποκρύπτουμε. Αν είναι ανάγκη, πρέπει να τη μεταφέρουμε κάτω στην Αίγυπτο, όταν ο Ηρώδης ζητεί να εξουθενώσει το Νεογέννητο. «Και ην εκεί έως της τελευτής Ηρώδου» (Ματθ. Β΄, 15), και η Νέα αυτή Πνευματική κατάσταση μέσα στον άνθρωπο, της Γέννησης, πρέπει να παραμείνει αφανής εντελώς, μέχρις ότου η αισθησιακή συνείδηση, ο αισθησιακός νους του Ηρώδη χαθεί.
Ο Ιησούς είπε: «Ό,τι λέγω σε σας το λέγω σε όλους: Αγρυπνείτε». Αγρυπνείτε, γιατί αυτή η καταστρέφουσα σκέψη, η οποία ικανοποιείται με το παλαιό, προσπαθεί να επαναφέρει τις παλαιές καταστάσεις στον άνθρωπο, τον παλαιό κόσμο, ακόμη και σάρκα και αίμα στη Βασιλεία του Θεού. «Σαρξ και αίμα δεν δύνανται να κληρονομήσουν την Βασιλείαν του Θεού». Νέος άνθρωπος είναι αναγκαίος, νέο σώμα, νέος νους. «Μεταμορφούσθε με την ανακαίνισιν του νοός σας». Ανανέωση του νου και του σώματος θα ακολουθήσει, καθώς η μέρα ακολουθεί τη νύχτα.
Γνωρίζοντας την περίλαμπρη δόξα, η οποία κατακλύζει τον άνθρωπο όταν αναπτύσσει την πνευματική του φύση, θα ήταν εύκολο και πολύ επιθυμητό να ζητούμε ένθερμα τον εσωτερικό φωτισμό, ώστε να είμαστε πρόθυμοι να εγκαταλείψουμε όλα τα άλλα για να το επιτύχουμε. Αλλά αυτό δεν είναι εύκολο, επειδή «η σαρξ επιθυμεί εναντίον του Πνεύματος και το Πνεύμα εναντίον της σαρκός», όπως έγραψε ο Παύλος.
Ο Ηρώδης, αισθησιακή συνείδηση, κυβερνά στο πεδίο της θνητότητας. Αν του επιτραπεί να χαλιναγωγεί και να κυβερνά πλήρως, καταστρέφει τη μετανοούσα και δεκτική κατάσταση νου, που παριστάνεται με τον Ιωάννη το Βαπτιστή, του οποίου υπηρεσία αρχική είναι η αλλαγή με την κάθαρση του σώματος και της ψυχής, η οποία επέρχεται με τη μετάνοια. Σκοπός του βιβλικού μαθήματος σχετικά με τη θανάτωση του Ιωάννη του Βαπτιστή από τον Ηρώδη, είναι να καταδείξει και τα διάφορα βήματα που οδηγούν στην τραγωδία της αισθησιακής κυριαρχίας.
Κατά την αναγέννηση υπάρχει ζωογόνηση ολόκληρου του ανθρώπου. Η ροή Ζωής ιδιαίτερα αυξάνεται και κάθε λειτουργία που συνδέεται μ’ αυτήν ζωογονείται. Γι’ αυτό, άνθρωποι που είναι από τη φύση τους εγωιστές, αλαζόνες, τυραννικοί και φαντασμένοι, κάτω από την ώθηση του ρεύματος της Ζωής αναπτύσσουν τα πάθη αυτά σε μεγαλύτερο βαθμό και αντιστέκονται στην αλλαγή, όπως ο Ηρώδης, ο άρχοντας της Ιουδαίας.
Είναι συζευγμένοι με τα πάθη της ανθρώπινης ψυχής, με την Ηρωδιάδα. Αυτή οδηγεί τον Ηρώδη σε αισθησιακές ευχαριστήσεις τόσο βαθιά, τόσο εξευτελιστικά, ώστε αποκεφαλίζει τον Ιωάννη, τη συνείδηση, η οποία θα τον έστρεφε προς τον υψηλό δρόμο του Καλού, με τη μετάνοια και την κάθαρση. Η βασιλεία τού αφαιρείται και εξορίζεται. Αυτή είναι η κατάληξη καθενός που αρνείται να υπακούσει στη φωνή του υψηλότερου Εαυτού του, «τεθνήκασι γαρ οι ζητούντες την ψυχήν του παιδίου» (Ματθ. Β΄, 20).
Μετά το θάνατο του Ηρώδη, όπως σας είναι γνωστό, ο Ιησούς επέστρεψε από την Αίγυπτο. Πάντοτε είναι απαραίτητο ο εντός Ηρώδης, η αισθησιακή συνείδηση του ανθρώπου να υποσταλεί μέχρι την τέλεια εξάλειψή της, για να μπορέσει να επιστρέψει το Χριστό – παιδίον, η γεννηθείσα μέσα μας Πνευματική κατάσταση, η οποία αυξήθηκε στο μεταξύ κατά το χρόνο της απόκρυψής της. Και λέγοντας να επιστρέψει, εννοούμε ότι θ’ αρχίσει να φανερώνεται και ν’ αυξάνει και να μεγεθύνεται μέχρις ότου καταλάβει και υποκαταστήσει ολόκληρη την ύπαρξή μας, μέχρι το τελικό στάδιο της πλήρους Χριστοποίησης του ανθρώπου.
Ηρωδιάς. Εγγονή του Ηρώδη του Μεγάλου και αδελφή του Ηρώδη Αγρίππα (Μάρκ. ΣΤ΄, 17-22).
Η Ηρωδιάδα αντιπροσωπεύει τη θηλυκή πλευρά της αισθησιακής σκέψης και συνείδησης, τα πάθη της ανθρώπινης ψυχής. Αντιστέκεται στις κατηγορίες για ακολασία, που της έγιναν από τον Ιωάννη τον Εξαγνιστή, και σκευωρεί για να τον απομακρύνει εντελώς από τη συνείδηση.
Η κόρη της, που χορεύει μπροστά στο βασιλιά, αντιπροσωπεύει τη σεξουαλική αίσθηση. Ο βασιλιάς είναι τόσο ευχαριστημένος με το χορό της, ώστε στην έκστασή του είναι πρόθυμος να της δώσει οτιδήποτε ζητήσει, ακόμη και το μισό βασίλειό του. Με την υπόδειξη της Ηρωδιάδας, ζητεί την κεφαλή του Ιωάννη του Βαπτιστή και Εξαγνιστή.
Ο βασιλιάς μετά αντιλαμβάνεται σε ποιο σημείο τον έφτασε η υποχώρησή του στην έκσταση της λαγνείας του και αισθάνεται λύπη γι’ αυτό, αλλά ο όρκος του, ή λόγος ή σκέψη, εκφράστηκε και δεν είναι δυνατόν να αναιρεθεί. Το επόμενο βήμα είναι η αποκοπή της κεφαλής, ή μάλλον της αντίληψης, και το κενό περιεχομένου κρανίο της κατέρχεται στην αισθησιακή – αισθητική φύση και χάνεται μέσα στη σαρκικότητα (Ματθ. ΙΔ΄, 1-12).
Αυτή είναι η αληθινή ιστορία χιλιάδων, οι οποίοι, βυθισμένοι στις επιθυμίες του αισθησιακού πάθους, αρνούνται ν’ αλλάζουν τις συνήθειές τους, όταν η αναγεννητική πορεία αρχίζει. Γέννηση και Αναγέννηση είναι αντίθετα. Αυτοί που ζουν κάτω από το νόμο της γέννησης, αφήνουν τη βασιλεία τους στους απογόνους τους και πεθαίνουν.
Αυτοί που εξέρχονται από την Αίγυπτο, διατηρούν την Ουσία τους και τη μετατρέπουν διαμέσου της σκέψης σε πνευματική ενέργεια, η οποία είναι το θεμέλιο του Νέου σώματος εν Χριστώ. Διαμέσου αυτής της συντηρητικότητας και του ελέγχου της Θείας Ζωής και Ουσίας, φτάνουν τελικά στη Βασιλεία του Θεού.
Αυτό δεν θα εκτελεστεί από εξωτερική Θεότητα, αλλά είναι έργο ατομικό, εσωτερικό. «Εις τον υπερνικώντα» είναι η συχνά επαναλαμβανόμενη υπόσχεση του Θεού στην Αποκάλυψη. Σθένος και δύναμη και αγνότητα έρχονται στην ψυχή διαμέσου της κυριαρχίας πάνω στα πάθη και τις ορέξεις και τις επιθυμίες, και με κανέναν άλλο τρόπο.
(Ματθ. ΙΔ΄, 3‑6, Μάρκ. ΣΤ΄, 17-22, Λουκ. Γ΄, 19).
Ηρωδιανοί. Ήταν μια τάξη του Εβραϊκού λαού, οπαδοί του Ηρώδη, υποτελείς των Ρωμαίων, συνεργοί με τους Φαρισαίους, που προσπαθούσαν να παγιδέψουν και να καταδικάσουν τον Ιησού (Ματθ. ΚΒ΄, 15-16, Μάρκ. Γ΄, 6 και ΙΒ΄, 13).
Ερμηνεύονται σαν σκέψεις που ανήκουν σε παλιές θρησκευτικές ιδέες και δοξασίες του ανθρώπου, με κύριο χαρακτηριστικό την υλιστικότητα και την ιδιοτέλεια του περιεχομένου τους. Με σκληρότητα και δολιότητα αντιτάσσονται στην εμφάνιση του Φωτός και ζητούν να εξαφανίσουν από τη συνείδηση του ανθρώπου την υψηλότερη κατάσταση της Χριστοζωής, τα ιδεώδη και τη δραστηριότητά της.
Ανακεφαλαιώνω το θέμα του Ηρώδη και της Ηρωδιάδας. Ίσως να με νομίσουν μερικοί σχολαστικό και άλλοι να πουν: «μας υποτιμάς τη νοημοσύνη, το καταλάβαμε». Αδελφοί μου, δεν το κάνω για σας, αλλά για όσους δεν το κατάλαβαν.
Το να μετατοπίσεις τη σκέψη ενός ανθρώπου από τα ήδη γνωστά και δεδομένα και από τον τρόπο που σκεπτόταν και ενεργούσε μέχρι σήμερα και έβλεπε τη ζωή, και να βοηθήσεις στο ξεσκέπασμα της συνείδησης, είναι ένα έργο βαρύ, βαθύ και δύσκολο. Χρειάζεται υπομονή, επιμονή και καμιά φορά, όπως οι δημοδιδάσκαλοι επαναλαμβάνουν τα ίδια και τα ίδια, μα στο τέλος μαθαίνουν τα παιδιά σας γράμματα, έτσι και το έργο αυτό χρειάζεται επαναλήψεις, για να τυπωθεί βαθιά μέσα στον καθέναν και να του δώσει τη νόηση, τη διάθεση και την ανάλογη ώθηση για αλλαγή.
Ο Ηρώδης και η Ηρωδιάδα είναι μια κατάσταση μέσα μας. Υπήρξαν πράγματι πρόσωπα ιστορικά, που διαδραμάτισαν ένα ρόλο στην παρουσία του Κυρίου πάνω στη γη. Αλλά ο Κύριος έκανε ένα Έργο, όπως είπαμε, Τέλειο και ορατό από πολλές πλευρές. Γι’ αυτό θα δούμε πολλές φορές ιστορικά πρόσωπα, που έχουν σχέση με το Έργο του Κυρίου, να παριστάνουν ζωντανά πνευματικές έννοιες και καταστάσεις.
Έτσι και στην περίπτωση του Ηρώδη και της Ηρωδιάδας: η σαρκική, η κοσμική, η αισθησιακή σκέψη ή συνείδηση ή τοποθέτηση είναι ο Ηρώδης μέσα σας, ο οποίος παρασυρόμενος από τα πάθη του φυλακίζει την κατάσταση συνείδησης Ιωάννη μέσα σας, που μπορεί να βοηθήσει σε μετάνοια και εξαγνισμό και μετά στην αναγέννησή του.
Ακόμη, πάντοτε προσπαθεί να εξοντώσει κάθε καθαρή, αγνή Πνευματική κατάσταση μέσα μας, κάθε Χριστοϊδέα, που συντελεί στη Χριστογέννηση και Χριστοποίησή μας. Γι’ αυτό, για να αναφανεί η καθαρά Πνευματική κατάσταση μέσα στον άνθρωπο, είναι απαραίτητο ο Ηρώδης να έχει πεθάνει, δηλαδή να μην υπάρχει μέσα μας η σαρκική, κοσμική, αισθησιακή επιθυμία και τοποθέτηση για κυριαρχία πάνω στον κόσμο της ύλης. Είναι δύο τελείως αντίθετες κατευθύνσεις, τις οποίες δεν μπορούμε ν’ ακολουθούμε ταυτόχρονα, γιατί οδηγούν σε διαφορετικό τέρμα η καθεμιά.
Η κατάληξη κάθε Ηρώδη, ή κάθε κατάστασης Ηρώδη μέσα μας, είναι ο αφανισμός. Αλλιώς, αν του επιτρέψουμε να κυριαρχήσει στην υπόστασή μας και να μας οδηγήσει, θα μας οδηγήσει σίγουρα και ασφαλώς στην καταστροφή.
