Πῶς ὑφίστανται ἐν τῷ ἑνὶ οἱ ἑπτὰ ἄνθρώποι; Πῶς διατηροῦνται καὶ τίνι τρόπῳ ἐκδηλοῦνται μονομερῶς, ἐν ὅσῳ πᾶσα τοῦ ἀνθρώπου ἐνέργεια συνδυάζεται μὲ στοιχεῖα τῶν ἑπτὰ ἀνθρώπων τῶν ἐν αὐτῷ εὑρισκομένων; Διέπονται ἀπὸ τοὺς αὐτοὺς νόμους; Δρῶσιν ὁμοίως; Ἔχουσιν τὴν αὐτὴν σκοπιμότητα; Μήπως ἆραγε αἱ ὑπάρξεις αὗται κατὰ μέρη λαμβανόμεναι εἶναι ἐξαρτήσεις τῶν λοιπῶν; Ποῖαι τέλος αἱ ἐπιδράσεις ἑνὸς ἑκάστου ἀνθρώπου ἐκ τῶν ἑπτὰ ἐπὶ τῶν ἑτέρων καὶ πῶς γίνονται αὗται; Ἀληθῶς ὑπὸ τὴν γνωστὴν ταύτην ἐπίφασιν ποῖον μυστήριον κρύπτεται! Ὑπὸ τὸ χονδροειδὲς καὶ λεπτότατον τοῦτο Ἕν ποῖαι λειτουργίαι, ποῖοι συνδυασμοὶ λαμβάνουσι χώραν ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν! Ποῖος ρυθμὸς καὶ ποία Ἁρμονία κρύπτεται εἰς τὸ ἔνδον παντὸς ἀνθρώπου!
Ἄνθρωπε, ἀγνοεῖς τὸν ἑαυτόν σου! Ζητεῖς διὰ τῆς ἐκτός σου ἐρεύνης ἐκεῖνο ὅπερ ἐννυχεύει ἐν σοί, ἐκεῖνο ὅπερ εὑρίσκεται κεκαλυμμένον ὑπὸ διαφανῆ πέπλον εἰς τὸ ἔνδον σου. Καταμάνθανε σεαυτὸν καὶ θέλεις τάχιστα ἀντικρύσει τὸν Ἀόρατον Θεόν. Ἀπορεῖς; Γνώρισον τὰς ἐν σοὶ λαμβανούσας χώρας λειτουργίας, παρακολούθησον τῶν ἐν σοὶ δυνάμεων τὰς ἐκφάνσεις, ἐξονὺχιζε κατὰ τὸ δυνατὸν καὶ ἐπιμόνως τοὺς ἐν σοὶ συνδυασμοὺς καὶ θέλεις ἔκθαμβος σταματήσει τὴν ἔρευναν ἀποκαλυπτόμενος πρὸ τοῦ Δημιουργοῦ, Ὃν θέλεις συναντήσει ἐν σοί. Θέλεις θαυμάσει τὸν ἐνοικοῦντα Θεόν, ὅστις θὰ εἶσαι ἐσύ. Τότε, ἄνθρωπε θνητέ, θέλεις κινηθῇ πρὸς τὴν Θεοποίησήν σου!
Ἄνθρωπε! Ζητεῖς πανταχοῦ τὸν Θεὸν καὶ ἐν τῇ πεπερασμένη σου διανοίᾳ καὶ εἰς τὸ παρεφθαρμένον ὅλον τῆς γνώσεώς σου προβάλλεις ἀρνήσεις, δημιουργεῖς περὶ Αὐτοῦ συλλογισμούς. Ἀποκαλεῖς τερθρίας τὰς τῶν προγόνων σου περὶ τοῦ Θεοῦ ἀντιλήψεις καὶ ἀπορρίπτεις ἔστιν ὅτε ὡς λήρους ἢ ὡς φανταστικὰ ἀποκυήματα τὰς τῶν θεοφρόνων κρίσεις. Ζητεῖς ἀπανταχοῦ τὸν Θεόν. Ἐρευνᾶς τὴν φύσιν, βασανίζεις τὴν Δημιουργίαν, ζητεῖς τὸ αἴτιον τῆς Καθολικῆς ζωῆς, ἵνα ἢ πιστεύσῃς ἐν τῷ βάθει ἀπιστῶν καὶ κραδαινόμενος ἢ ἀπορρίψῃς ἐντελῶς τὴν τυραννοῦσαν σε ἰδέαν περὶ τοῦ Θεοῦ καὶ ριφθῇς ὕστερον ἀσυστὸλως εἰς τὸν ζωϊκὸν κυκεῶνα καὶ σταθμεύσης πνευματικῶς εἰς σφαῖραν ὑποκτηνώσεως.
Στῆθι! Μὴ ζητεῖς ἐν διαστήματι αἰώνων τώρα ἐν τῇ ἐκτός σου ἐρεύνῃ τὸν Θεόν. Μὴ εὐθύνης εἰς τὰ χάη τοῦ Ἀπείρου τὸν ἐρευνητικὸν φακὸν τοῦ τηλεσκοπίου σου, ἵνα ἐκεῖ ποῦ συναντήσεις τὴν Ὀντότητα Αὐτοῦ. Ὄχι. Εἰς τὰ ἀπροσπέλαστα ταῦτα ὅρια τοῦ Ἀχανοῦς αἰθέρος, εἰς τὰς ἀναριθμήτους χορείας τῶν περιστρεφομένων κόσμων, ἐκεῖ, εἰς τὰς καταστροφὰς καὶ δημιουργίας θέλεις ἴδει γεγραμμένον τὸ ὄνομα αὐτοῦ, θέλεις ἴδει ἐκτεινομένην τὴν Βασιλείαν του, ἀλλὰ δὲν θέλεις εὕρει Αὐτόν, δὲν δύνασαι νὰ ἐρευνήσῃς Αὐτόν. Μὴ ζητῇς Αὐτὸν ἐν τῇ ἐρεύνῃ τῆς δημιουργίας τῆς ζωῆς παρακολουθῶν τὴν ἐξέλιξιν ταύτης καὶ κατερχόμενος εἰς τὰ βάθη τῶν γηΐνων πετρωμάτων καὶ διαρρηγνύων αἰωνίους ὄγκους παγετώνων, ἵνα ἐκ τῶν ἰχνῶν παρελθούσης ζωῆς φθάσῃς ἀναδρομικώς εἰς τὴν πρωταρχικὴν μορφήν της εἰς τὴν παραγωγικὴν αἰτίαν αὐτῆς. Εἶναι ματαιοπονία! Διότι ἐὰν καὶ τοῦτο κατῶρθωνες, ἐὰν ὁλόκληρον τὸν πλανήτην σου ἀνέλυες, θὰ ἠδυνάτῃς νὰ κάμῃς τὸ αὐτὸ καὶ εἰς τούς τόσους ἄλλους κόσμους τοὺς περιβάλλοντάς σε. Θέλεις καὶ ἐκεῖ εὕρει γεγραμμένον τὸ Ὄνομα Αὐτοῦ, θέλεις ἴδει καὶ ἐκεῖ ἐκτεινομένην τὴν Βασιλεία Του, πλὴν Αὐτὸν δὲν θέλεις συναντήσει καὶ ἐρευνήσει. Ἄφες τὰ θεωρητικά σου οἰκοδομήματα, φεῦγε τὰ ἐρεβώδη ἄντρα τῆς ἐκτὸς σοῦ ἐρεύνης.
Στρέψου πρὸς ἑαυτὸν καὶ βύθισον τὸ ἐρευνητικὸν βλέμμα σου πρὸς τὰς ἀτέρμονας ἐκτάσεις τῶν ἐν σοὶ Κόσμων περιόδευσον αὐτοὺς καὶ πλεῦσον εἰς τὸν ὠκεανὸν τῆς σοφίας μὲ τὴν λέμβον τῆς σωφροσύνης. Βάδισον πεζῇ εἰς τὰς ποικιλομόρφους πλοκὰς τοῦ ὑλικοῦ ἀνθρώπου, ἐρεύνησον τὰς ἐσχατιὰς τοῦ Ψυχοϋλικοῦ. Λάβε τὰς κώπας τῆς ὑπομονῆς καὶ ἐπίσκεψαι τὰς χώρας τῆς Ψυχῆς, τοῦ Ψυχικοῦ, καὶ ἁλείσθω εἰς τὴν ἀντίπεραν ὄχθην περιοδεύων εἰς τὸ βασίλειον τοῦ Ψυχοπνευματικοῦ. Μεταρσιούμενος ἄρθητι εἰς τὰς ὀνειρῶδεις χώρας τοῦ Πνεύματος καὶ δι’ ἀΰλων πτερύγων πέταξον πρὸς τὰ μυστηριώδη βασίλεια τοῦ Πνευματικοῦ Ἀΰλου. Καὶ τότε ἄνθρωπε, θέλεις συναντήσει τὸν Θεόν, θέλεις ἐρευνήσει ἐν τῷ τόπῳ Του, Αὐτόν.
Περιόδευσον τότε τοὺς Κόσμους τούτους, ἐρεύνησον τὰς ἐσχατιὰς αὐτῶν, ἐξέτασε τὰς Ἐπικρατείας μὲ τοὺς Νόμους αὐτῶν καὶ καταμάνθανε τὸν τρόπον τῆς ἐνεργείας τῶν Δυνάμεων αὐτῶν. Καὶ εἴσελθε εἰς τὰ μυστικὰ τῶν Ἁρμονιῶν, ζήτησον νὰ ἀνεύρῃς τὴν αἰτίαν τῆς ἰσορροπίας ἢ ἀνισορροπίας αὐτῶν, ἐρεύνησον τοὺς νόμους τῆς ἐν ἑνὶ συμβολῆς αὐτῶν, παρακολούθησον τοὺς συνδυασμοὺς καὶ τὰς σχέσεις αὐτῶν καὶ θέλεις ἀσφαλῶς συναντήσῃ εἰς τὰ ἐκτεταμένα καὶ ποικιλὸμορφα Βασίλεια τῶν Ἑπτά Κόσμων σου τὴν Γενέτειραν Αἰτίαν τῆς ὑπάρξεως αὐτῶν, τὸ συντηρητικὸν στοιχεῖον τῆς βασιλείας των.
Εἰς τοὺς Κόσμους τούτους κινούμενος, διασχίζων τοὺς ψυχικοὺς κήπους μὲ τὰ καρποφόρα δένδρα τῶν ἀγνῶν συναισθημάτων καὶ τὰς ἀκανθώδεις ἀτραποὺς τῶν κακῶν, περιοδεύων ὑπὸ τὴν βαρεῖαν ἀτμόσφαιραν τῆς ὕλης καὶ πετῶν εἰς τὰς Ἀΰλους Ἐπικρατείας τοῦ Πνευματικοῦ, θέλεις συναντήσει Πυρίμορφον Θρόνον ἐξαπολύοντα ἐκτυφλωτικὰς ἀναλαμπὰς Φωτός καὶ ἐκχέοντα Θέρμην καὶ Ζωὴν εἰς τοὺς ἄλλους Κόσμους. Ἐπὶ τούτου καθέζεται ὁ Κυβερνήτης τῶν Ἑπτά βασιλειῶν, ὁ Δημιουργὸς τῶν Ἑπτὰ Κόσμων. Εἶναι τὸ Πνεῦμα. Ἐὰν δὲ ἔχῃς τὴν δύναμιν νὰ ἀτενίσῃς τὴν Μορφὴν Αὐτοῦ, θέλεις εὕρει ἐν ταύτῃ τὸν τύπον τοῦ Δημιουργοῦ τοῦ Παντός, αὐτὸν τὸν Θεόν.
Καὶ τότε στρέψον περὶ ἑαυτὸν τὰ βλέμματα καὶ ζήτησον τὸν ἐρευνητὴν ἑαυτόν σου τῶν ἑπτὰ Κόσμων σου καὶ ζήτησον νὰ ἐνατενίσῃς τὸν ἐπὶ τοῦ Φωτοβόλου Θρόνου καθήμενον Βασιλέα. Ἀλλ’ εἰς μάτην. Οὕτε τὸν μὲν οὕτε τὸν δὲ θέλεις συναντήσει. Διότι ὁ ἐρευνητὴς καὶ ὁ βασιλεὺς θὰ εἶσαι Ἐσύ. Ἐν σοὶ δὲ προβάλλει τότε ὁ τύπος τοῦ Θεοῦ, ἐπαγγελόμενος τὴν Θεοποίησίν σου, ἄν θελήσῃς νὰ κινηθῇς πρὸς ταύτην. Ἀφοῦ ἴδῃς καὶ γνωρίσῃς ταύτας ἐγείρου. Ὁπλίσθητι μὲ τὰς Αἰθερίους Πνευματικάς σου πτέρυγας καὶ ὡς βασιλεὺς ζήτησον ὑπὸ τὰς διαταγάς σου τὰς θεραπαινίδας σου, αἵτινες θὰ ἵστανται πλησίον σου, τὸ Σῶμα καὶ τὴν Ψυχήν. Καὶ πέταξε εἰς τὸ πρὸ σοῦ ἐκτεινόμενον Ἄπειρον, ἄνελθε εἰς τὰ τοῦ ἀπείρου δυσθεώρητα ὕψη καὶ κάτελθε εἰς τὰς ἀπεράντους σου ἀβύσσους, ἵνα παντοῦ ζητήσῃς τοῦ ἀγνώστου τὴν γνῶσιν. Ὑποδούλωνε τοὺς Νόμους, ἀπόκτησον τὰς Ἰδιότητας, γνώρισε τὰς Αἰτίας, δημιούργησον τὰ Ἀποτελέσματα, καταμάνθανε τὰς Ἀρχὰς καὶ γενοῦ κάτοχος πασῶν τῶν Δυνάμεων, καὶ τότε ἐγνώρισας τὸν Θεὸν καὶ Τοῦτον συνήντησες διότι ἐγνώρισες τὸν Ἑαυτόν σου. Ἡ γῆ εἶναι πλέον κτῆμα σου, Οὐρανὸς τὸ Οἴκημά σου, καὶ ὁ αἰθὴρ ὁ τόπος τῆς περιοδείας σου. Ἡ ὕλη θεραπαινίς σου, ἡ ζωὴ ἔργον σου καὶ ἡ Πνευματικότης Βασιλεία σου.
Καὶ τώρα κάμνε τὴν ἀρχὴν τῆς ἐρεύνης σου ἀκολουθῶν τὴν τροχιὰν ἣν ἐχάραξεν ὁ ἄνθρωπος πίπτων. Συναντᾶς τὸν Πνευματικὸν Ἄϋλον, ὕστερον τὸν Πνευματικόν, τὸν Ψυχοπνευματικόν, τὸν Ψυχικόν, τὸν Ψυχοϋλικὸν καὶ τέλος τὸν Ὑλικὸν, ὃν νῦν γνωρίζεις ὡς τὸν ἄνθρωπον. Ὕστερον ἀκολουθῶν τὸν δρόμον τῆς ἀνόδου ἀνάγεσαι εἰς τὴν ἀφετηρίαν ἐξ ἧς ἀνεχώρησας. Ἐπειδὴ ὅμως ἐν τῇ καταστάσει ἐν ᾗ νῦν εὑρίσκεσαι καὶ ἐπειδὴ γνωρίζεις ἐν τῇ ἐπιφάσει τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῷ Ὑλικῷ δηλονότι ἀνθρώπῳ, τὸν ἄνθρωπον ἀρχὴν ποιοῦ τῆς ἐρεύνης ἐντεῦθεν ἔνθα οἱ τε Νόμοι, ὡς καὶ αἱ σχέσεις αὐτῶν καὶ αἱ ἀρχαὶ τυγχάνουσι περισσότερον γνωσταὶ καὶ πρὸς γνῶσιν προσιταὶ ἢ ἐκεῖθεν ὅπου ἀπὸ τοῦ ἁπλουστάτου ἕως τοῦ συνθέτου σὲ διακρίνει ἄγνοια καὶ ἀδυναμία ἀμέσου γνώσεως.
Ἐρεὺνησον τὸν Ὑλικὸν ἄνθρωπον, οὗτινος νῦν ἅπτεται καὶ κατὰ μικρὸν ἅπλωνε κατακτητικῶς τὰς ἐρευνητικάς τους χεῖρας καὶ ἐπὶ τῶν ἑτέρων ἀνθρώπων. Ὀλίγον δὲ κατ’ ὀλίγον θέλεις ἐρευνήσει τοὺς ἑπτὰ ἀνθρώπους τοὺς ἐν σοὶ ἐνοικοῦντας καὶ θέλεις γνωρίσει τὸ πῶς συνδυάζονται οὗτοι, ὥστε νὰ παρουσιάζονται ὡς εἷς. Θέλεις γνωρίσει τὰς σχέσεις αὐτῶν καὶ τὰς ἰδιότητας. Τοὺς νόμους καὶ τὴν ἐπ’ ἀλλήλους ἐπίδρασιν αὐτῶν. Θέλεις ἐρευνήσει τὰς ἐκδηλώσεις αὐτῶν καὶ κυρίως θέλεις ὁρίσει τὴν φύσιν αὐτῶν. Τέλος, θέλεις καταμάθει τὸν τρόπον τῆς δράσεώς αὐτῶν καὶ τὴν σκοπιμότητα.
Ὁ Ὑλικὸς Ἄνθρωπος ἢ ἡ Ὑλικὴ Προσωπικότης.
Ἰδοῦ ἔμπροσθεν ἡμῶν ἵσταται εἰς ἄνθρωπος. Διὰ τῶν αἰσθητηρίων ἡμῶν δυνάμεθα νὰ ἐρευνήσωμεν αὐτόν, βλέποντες ἢ ὁρώμενοι αὐτοῦ. Στοιχεῖα ὕλης ποικίλως συνδυασθέντα ἐπαρουσίασαν τὸν περιεργότατον τοῦτον συνειρμὸν μὲ τὰ ποικίλα σχήματα καὶ τὰς διαφόρους ὀργανικὰς διασκευάς, μὲ τὰς λεπτὰς λειτουργίας αὐτοῦ καὶ τὰ ἰδιόρρυθμα ὄργανα. Ποικιλότροποι στοιχειακαὶ τῆς ὕλης ἑνώσεις, ἰδιόμορφα στοιχειακὰ συμπλέγματα, ὄργανα διαφέροντα εἰς ὑφήν, σύνθεσιν καὶ σκοπιμότητα ἐν ἑνὶ ἑνούμενα ἀποτελοῦσιν τὸν Ὑλικὸν ἀνθρώπον, τὴν ὑλικὴν τοῦ ἀνθρώπου σκοπιμότητα.
Ἀλλὰ πρὸς στιγμὴν ἀφαιροῦμεν αὐτοῦ τὰς λειτουργίας ἀφαιροῦμεν τὴν κίνησιν. Δὲν ἔχομεν πλέον εἰ μὴ περιεργότατον διὰ τὴν λεπτότητά του μηχανισμὸν ἀδρανῆ καὶ νεκρόν. Ἡ ἐπισταμένη ἔρευνα φέρει εἰς φῶτα ὄργανα τέλεια διὰ τὸν κόσμον τῶν αἰσθήσεων προοριζόμενα μηχανικὰ πεδία, ἐν οἷς ρυθμίζεται ἡ αἴσθησις καὶ μεταβάλλεται εἰς συναίσθημα. Ἀποκαλύπτει κεκρυμμένα συστήματα γενεσιουργὰ καὶ ἐκδηλωτικὰ τῆς σκέψεως, καὶ ἁρμονικωτάτας ὀργανικὰς συμμετρίας τῶν μηχανικῶν ὀργανισμῶν τοῦ νοῦ μὲ πάντα τὰ ἀκολουθοῦντα αὐτὸν στοιχεῖα ἀπὸ τοῦ Λόγου καὶ τῆς Ἐλευθέρας Βουλήσεως μέχρι τῆς Μνήμης καὶ τῆς Κρίσεως. Ἐρευνῶντες θέλομεν ἀνακαλύψει ποικιλομόρφους ὀργάνων πλοκὰς προοριζομένας δι’ ἰδίας λειτουργίας ἐκδηλωτικὰς εἰς δρᾶσιν καὶ ἐνέργειαν ἢ εἰς πρόσληψιν καὶ ἀφομοίωσιν.
Οἱ διάφοροι οὗτοι τῆς ὕλης συνδυασμοὶ οἱ ὁρίζοντες τὸν ὑλικὸν ἄνθρωπον, ἀπαυγάσματα ἀρμονικῶς δρώσης παραγωγικῆς δυνάμεως ὁμιλοῦσιν μὲ τὸν ἐμφαντικώτερον τῶν τρόπων περὶ Μηχανικοῦ ἐργασαμένου τὸν λεπτότατον καὶ θαυμάσιον τοῦτον ὑλικὸν μηχανισμόν, ἐν ᾧ τὰ διάφορα μέρη συνδυάζονται κατὰ τρόπον τόσον ἀριστουργηματικὸν ὥστε διὰ τῶν συνδυασμῶν αὐτῶν καὶ ρυθμικῶν λειτουργειῶν νὰ ἐκδηλοῦνται αἱ λεπτότεραι ἐνέργειαι καὶ κινήσεις τοῦ ἔνδον οἰκοῦντος ἀνθρώπου.
Συνειρμὸς ὀστέων ἐδῶ ἀποτελεῖ τὸν σκελετὸν τοῦ ὑλικοῦ ἀνθρώπου, ἐν ᾧ γίνεται ἡ πρόσφυσις πάντων τῶν ἄλλων ὀργάνων τούτου. Τὰ ὀστᾶ συνιστάμενα ἀπὸ στοιχεῖα τῆς ἀψύχου ὕλης συναρμολογούμενα τόσον θαυμασίως πρὸς ἄλληλα, καταπλήσσουν διὰ τοῦ σχήματός των, τοῦ τόσον ποικίλου καὶ ἀνομοίου ἀναλόγως τῆς σκοπιμότητος, ἣν ἕκαστον τούτων ἐπιδιώκει. Ἐσοχαί, ἐξοχαί, κοιλότητες, σφαιροειδεῖς, καὶ κορυφαὶ ὅμοιαι. Ἀκανθώδεις ἢ ὀδοντωταὶ ἀποφύσεις πεπλατυσμένα ὀστᾶ ἢ κυρτὰ καὶ σωληνοειδῆ διακρίνουν τὸ ὅλον τοῦ ὀστεώδους τούτου συνόλου. Ἐπὶ τούτου δὲ μῦς σκληροῖ ἢ μαλακοί, ἶνες ποικιλόμορφοι, τένοντες καὶ νεῦρα καὶ γάγγλια, προσφύονται ἀποτελοῦντα τὸ Νευρικόν, Μυϊκὸν καὶ Γαγγλικὸν σύστημα.
Εἰς τὰ τρία ταῦτα συστήματα ἀνήκουσιν ἡ Κίνησις, ἡ Ζωὴ καὶ ὁ Νοῦς, ἡ Λογικὴ δηλονότι Ζωή. Τὸ Μυϊκὸν σύστημα μὲ τοὺς μῦς, τὸ Νευρικὸν μὲ τὸν ἐγκέφαλον, τὸν νωτιαῖον μυελὸν καὶ τὰ νεῦρα καὶ τὸ Γαγγλικὸν μὲ τὰ σπλάχνα τὰ διακρινόμενα διὰ τὰς ὑπερσπουδαιοτάτας λειτουργίας τοῦ αἵματος καὶ τῆς ἀναπνοῆς, χαρακτηρίζουσι τὸν ὑλικὸν ἄνθρωπον, τὴν συνιστῶσαν ταύτην ὀργανικὴν μηχανὴν τόσων συνιστωσῶν μικρῶν τοιούτων καταλαμβανουσῶν καὶ αὐτὴν τὴν ἀκροτελευταίαν ἐσχατιὰν τοῦ ὀργανικοῦ ὅλου εἴτε ὡς πόρος, εἴτε ὡς ἀρτηρίας ἢ φλέψ, εἴτε ὡς ἀγγεῖον ἢ κύτταρον.
Ἀφαιρουμένης ὅθεν τῆς κινητηρίου δυνάμεως καὶ τῆς ἐνοικούσης ἐν αὐτῷ ζωῆς, ὁ Ὑλικὸς ἄνθρωπος παρουσιάζεται εἰς τὰ ἐρευνητικὰ ὅμματα ὡς πολυπλοκώτατος ὑλικὸς συνειρμός, ἐν ᾧ οἱ συνδυασμοὶ οἱ ἀπείρως λεπτοὶ καὶ παράδοξοι χαρακτηρίζουν καὶ ὑψηλὴν σκοπιμότητα, λεπτοτάτας λειτουργίας, δι’ ὧν καθίστανται δυναταὶ καὶ αἱ ἐλαφρότεραι ἀλλοιώσεις τῶν συνδεδυασμένων στοιχείων, ἵνα ἐκδηλοποιῆται καὶ ἡ ἐλαχίστη ἔκφανσις τοῦ δρῶντος αἰτίου.
Διὰ τοῦ ὑλικοῦ τούτου μηχανισμοῦ, τοῦ τόσον λεπτοῦ καὶ πολυπλόκου κατορθοῦνται αἱ ἐκδηλώσεις καὶ τῶν ἀπείρως λεπτῶν κραδασμῶν τοῦ κινοῦντος αἰτίου, ἐν ἄλλοις λόγοις κατορθοῦται τελείως ἡ ἐκτέλεσις καὶ ἡ μηχανικὴ ἔκφανσις τῶν ἀπείρων λειτουργεῖν τῶν Ἑπτὰ προσωπικοτήτων καθοριζομένων ἀπὸ ἰδίους νόμους χαρακτηριζομένων ἀπὸ ἰδίας λειτουργίας καὶ ἐκπληρουσῶν διὰ τὸν γενικόν «ΕΝΑ» προορισμὸν καὶ ἴδιον τοιοῦτον.
Τῷ ὅντι, ὁπόσον πρέπει νὰ θαυμάσῃ τις τὸν Ἀριστοτέχνην Δημιουργόν, τὸν ἀποτυπώσαντα ἐν τῷ τύπῳ τοῦ ἀνθρωπίνου σκηνώματος τὴν ἰδεώδη μηχανική, ἐκδηλουμένην εἰς μηχανισμὸν τόσον ἀφαντάστως λεπτὸν ὥστε τυγχάνει εἰς τὸ ἐρευνὸν πνεῦμα πάντῃ ἀδύνατος ἡ γνῶσις καὶ ἡ ἔρευνα τῶν ποικίλων μηχανικῶν συστημάτων καὶ συνειρμῶν τοὺς ὁποίους μόνον εἷς Θεὸς ἠδύνατο νὰ συλλάβῃ καὶ ἀποτυπώσῃ. Ἀλλὰ μήπως τὸ Πᾶν δὲν ὁμιλεῖ διὰ τὸν μεγαλεπήβολον Αὐτοῦ Νοῦν, ἀπείρως Τέλειον εἰς σύλληψιν καὶ δημιουργικότητα ἀπείρων τοιούτων μηχανικῶν θαυμάτων; Μόνον ἡ παρατήρησις τοῦ διαστέρου Οὐρανοῦ, τοῦ ἐκτεινομένου μέχρις τοῦ ὁρατοῦ τούτου στερεώματος -διότι πέραν αὐτοῦ ἄρχονται ἄλλοι Οὐρανοὶ- μόνον ἡ ἁρμονικὴ τῶν τόσων Κόσμων κίνησις μᾶς πείθει περὶ τοῦ Ἀπείρου καὶ μεγάλα σχεδιάζοντος καὶ δημιουργοῦντος Ἐκείνου Νοῦ, τῆς Σκέψεως, τῆς Σοφίας καὶ τοῦ Λόγου Αὐτοῦ.
Παντοῦ φαίνεται ἡ Σκεπτομένη Αὕτη Δύναμις ἐκδηλουμένη ἐν τοῖς μεγαλεπηβόλοις σχεδίοις Της. Ἀπὸ τοῦ ἀπείρως μεγάλου μέχρι τοῦ ἀπείρως μικροῦ διακρίνεται τὸ αὐτὸ λειτούργημα, ἡ αὐτὴ Τελειότης. Ἐν δὲ τῷ ὑλικῷ ἀνθρώπῳ δύναταί τις εἰπεῖν ὅτι ἡ Θεϊκὴ Χεὶρ διασκεύασεν ἐπὶ τὸ τελειότερον τὸ Τέλειον διὰ τῆς ἀποδόσεως τοῦ αὐτοῦ τύπου, τῆς ὁμοιώσεως μὲ Αὐτόν, καὶ τῆς ἐκτυπώσεως ἐπὶ τούτου τῆς Εἰκόνος Αὐτοῦ. Καὶ ἀπέδωκεν ὄντως τὸν ἰδεώδη τοῦτον μηχανισμόν, ἰδεώδη δὲ καὶ τέλειον ἐν ὅσῳ ἐπέπρωτο νὰ φιλοξενηθῇ ἐντὸς αὐτοῦ τὸ τελειότερον καὶ ἰδανικώτερον τῆς Δημιουργίας Του Ὄν, ὁ Πνευματικὸς Ἄνθρωπος, ἡ ἀνθρωπίνη ζωή, Αὐτὴ ἡ Πνοή του.
Τοιουτοτρόπως δὲ ἐν τοῖς ὑλικοῖς συνδέσμοις, οὓς τόσον θαυμασίως συνήρμοσε, καθώρισε τὰ τρία κυριώδη συστήματα τὸ μυϊκὸν μὲ τὸν σκελετόν, τὸ γαγγλικὸν καὶ τὸ νευρικόν, ἵνα δι’ αὐτῶν ἐκδηλῶνται ἡ Τριὰς τοῦ Σύμπαντος, αἱ τρεῖς Αὐτοῦ ἰδιότητες, ἡ Κίνησις, ἡ Ζωὴ καὶ ὁ Νοῦς μὲ τὴν Σκέψιν καὶ τὴν Λογικήν, Καὶ διὰ μὲν τῆς Κινήσεως ἐκδηλοῦται ἡ Ζωή, ἐν τῇ Ζωῇ δὲ καὶ δι’ αὐτῆς ἡ ψυχὴ διά δὲ τοῦ Νοός, οἷον τοῦ Λόγου καὶ τῆς Σκέψεως, τὸ Πνεῦμα, ἡ Κορωνὶς αὕτη τῶν Ὑποστάσεων.
Καὶ τῷ ὄντι θαυμασίως λειτουργοῦσα ἡ μηχανικὴ αὕτη πλοκὴ ἀποδίδει διὰ τῶν ἀσυλλήπτων λειτουργειῶν αὐτῆς τὰς πλέον ἀφανεῖς καὶ ἀνεξερευνήτους δράσεις τοῦ ἐνοικοῦντος αἰτίου κατὰ τρόπον ἐντελῶς ἰδεώδη καὶ ἀφάνταστον. Καὶ βλέπομεν πολλάκις τὰ ἀσύλληπτα καὶ μὴ ὑποκείμενα εἰς ποιοτικὴ ἔρευναν λόγῳ τῆς αἰθεριώδους των ὑποστάσεως, συναισθήματα νὰ γίνωνται ἔκδηλα μόνον διὰ μηχανικῶν ἐκφάνσεων, ἃς κατὰ τρόπον τόσον μυστηριώδη κατορθοῖ ὁ ἀνθρώπινος ὀργανισμός. Ἡ λύπη ἐκδηλοῦται εἰς δάκρυα καὶ στεναγμούς, ἡ χαρὰ εἰς θεῖα μειδιάματα, ἡ ἀπελπισία καὶ ἡ ἀπόγνωσις ζωγραφίζονται εἰς τὴν πελιδνότητα τοῦ προσώπου, ἡ ὀργὴ ἀπὸ τοὺς σπινθηροβόλους ὀφθαλμούς, ἡ ἀγάπη εἰς τὸ αἰγλεῖεν τοῦ προσώπου καὶ τὸ τρυφερὸν τοῦ βλέματος, ἐνῶ τέλος αὐτὴ ἡ Σκέψις ἐξωτερικεύεται διὰ τῶν συναισθημάτων μὲν ἐδῶ, διὰ τῶν μηχανικῶν δὲ ἔργων ἐκεῖ, διὰ τῶν πράξεων.
Ἐν πᾶσιν τούτοις καὶ διὰ πάντων τούτων ἐκδηλοῦται ὁ Νοῦς, ἡ πρώτη Αἰτία. Ἐν τῷ Νῷ ὑπάρχει ἡ Σκέψις καὶ ὁ Λόγος δι’ ὧν δημιουργοῦνται τὰ συναισθήματα, ἤτοι ἡ Ψυχὴ δηλαδὴ ἡ ἀνωτέρα Ζωή, ἥτις ἐκδηλοῦται διὰ τῆς Κινήσεως. Κατὰ ταῦτα ἡ Κίνησις εἶναι ἐκδήλωσις τῆς Ζωῆς, ἥτις εἶναι ἀπόρροια τοῦ Νοῦ. Ὅτε ὁ Νοῦς ἡ πρώτη Αἰτία, ἡ πρώτη ὕπαρξις, ἡ δὲ Κίνησις ἡ τρίτη καὶ τελευταία, ἥτις καὶ ἀρχὴ καὶ μέσον τῶν πράξεων, τῶν δημιουργημένων ὄντων. Ὥστε ἡ Κίνησις Αἰτία τῆς Δημιουργίας καὶ Ἀρχή.
